Biografia Jeremi Przybora ( ur. 1915-12-12 ‐ zm. 2004-03-04 )

Jeremi Stanisław Przybora (ur. 12 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 4 marca 2004 tamże) - polski poeta, pisarz, satyryk, aktor, współtwórca (wraz z Jerzym Wasowskim) telewizyjnego Kabaretu Starszych Panów i Kabaretu Jeszcze Starszych Panów oraz radiowego teatrzyku "Eterek", cyklu audycji telewizyjnych "Divertimento", autor libretta do musicalu Piotruś Pan.

Na całej połaci śnieg - Ilustracje: Tomasz Broda<br />
Projekt: joanna.piasek@vanart.com.pl

Na całej połaci śnieg - 156 547 2 (CDs / 1999)
Ilustracje: Tomasz Broda
Projekt: joanna.piasek@vanart.com.pl

Jeremi Przybora wydał prozą m.in. opowiadania, kolejne części swoich wspomnień Memuarów oraz zebrane teksty swoich wierszy Piosenki prawie wszystkie. Mistrzowie Przybory to m.in.: Tadeusz Boy-Żeleński, Konstanty Ildefons Gałczyński i Stanisław Lem.

Życiorys

Urodził się w rodzinie szlacheckiej, jako najmłodsze z trojga dzieci (starszy o 11 lat brat Wiesław i starsza o 7 lat siostra Halina). Ojciec, Stefan Przybora, był inżynierem-cukiernikiem, właścicielem fabryki słodyczy oraz cukierni w Warszawie; matka, Jadwiga z domu Kozłowska, zajmowała się domem.

Reklama*

* - Reklama daje żyć stronie, więc nie krępuj się i klikaj jeżeli interesuje Cię oferta.

Ukończył ewangelickie Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, a potem studiował w Szkole Głównej Handlowej i anglistykę na Uniwersytecie Warszawskim, których to studiów nie skończył.

Przez lata związany z Polskim Radiem, przed wojną spiker w rozgłośni warszawskiej, po wojnie pracował w Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia w Bydgoszczy, gdzie współtworzył cykl audycji satyrycznych "Pokrzywy nad Brdą". Po powrocie do Warszawy pracował w redakcji rozrywki, gdzie stworzył Radiowy Teatrzyk "Eterek". Lektor Polskiej Kroniki Filmowej, autor tekstów piosenek, książek, pisał libretta teatralnych spektakli (m.in. polskiej wersji Piotrusia Pana z muzyką Janusza Stokłosy, w reżyserii Janusza Józefowicza), scenarzysta filmu Upał w reż. Kazimierza Kutza.

Dzisiaj z Betleyem - Rysunki: Joszko Broda<br />
Projekt: joanna.piasek@vanart

Dzisiaj z Betleyem - 542 199-2 (CD / 1999)
Rysunki: Joszko Broda
Projekt: joanna.piasek@vanart

Z Jerzym Wasowskim poznał się w radiu podczas oblężenia Warszawy w 1939. Był spikerem, który przeczytał angielską wersję komunikatu-pożegnania rozgłośni Warszawa II przed wejściem Niemców do Warszawy 30 września. Podczas powstania warszawskiego prowadził audycje w cywilnej rozgłośni Polskiego Radia, uruchomionego 9 sierpnia. Po wojnie spotkał się w 1948 z Wasowskim i wówczas zaproponował mu pisanie muzyki do swych tekstów.

W latach 1947-1957 był członkiem Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Był trzykrotnie żonaty: z Marią Burską, Jadwigą Berens oraz Alicją Wirth. Ojciec modelki i prezenterki Marty Przybory (z pierwszego małżeństwa) oraz Konstantego Przybory (z drugiego związku), specjalisty w dziedzinie reklamy.

Reklama*

* - Reklama daje żyć stronie, więc nie krępuj się i klikaj jeżeli interesuje Cię oferta.

Zmarł w nocy z 3 na 4 marca 2004, pochowany został na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

Twórczość

  • Gburlet (W tym szaleństwie jest metoda, Kabaret "Stodoła") (1957)
  • Spacerek przez "Eterek" (1957)
  • Listy z podróży (1964)
  • Baśnie Szeherezadka (1966)
  • Listy z podróży. Poczta druga (1969)
  • Kabaret Starszych Panów. Wybór (1970)
  • Miłość do magister Biodrowicz (1972)
  • Kabaret Starszych Panów. Wybór drugi (1973)
  • Dziecko Szczęścia. Listy z Podróży. Poczta trzecia (1975)
  • Divertimento (1976)
  • Mieszanka firmowa (1977)
  • Uwiedziony (1978)
  • Ciociu, przestrasz wujka (1979)
  • Kabaret jeszcze Starszych Panów (1980)
  • Teatr Nieduży (1980)
  • Piosenki, które śpiewałem sam lub z Przyjacielem (1990)
  • Piosenki, które śpiewali inni (1991)
  • Autoportret z piosenką (1992)
  • Nieszczęśliwy wypadek podczas wniebowzięcia (1994)
  • Przymknięte oko opaczności. Memuarów cz. I (1994)
  • Kabaret Starszych Panów I (1995)
  • Przymknięte oko opaczności. Memuarów cz. II (1998)
  • Zdążyć z happy endem. Memuarów cz. III (1998)
  • ...słówko rymowane jak co roku (2000)
  • Piotruś Pan - libretto musicalu (2001)
  • Piosenki prawie wszystkie (2001)
  • Przymknięte oko opaczności (2004)

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III st. za twórczość radiowo-telewizyjną (1973)
  • Złoty Mikrofon (1973)
  • Diamentowy Mikrofon (1995)
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski "za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej i pracy literackiej".

Ciekawostki

W 1995 otrzymał tytuł Honorowego Starosty Kutnowskiego. Od 2005 w Kutnie corocznie odbywa się Ogólnopolski Konkurs Piosenek Jeremiego Przybory Stacja Kutno.

Odniesienia w kulturze

  • W 2000 roku na płycie Pieśni ojczyźniane ukazała się piosenka "Żywot staruszka" w wykonaniu zespołu Kukiz i Piersi z tekstem Pawła Kukiza, oparta na tekście Jeremiego Przybory i muzyce Jerzego Wasowskiego.
  • W oparciu o utwory Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego powstał spektakl Zimy żal w reżyserii Magdy Umer.
  • W 2004 Grzegorz Turnau nagrał płytę Cafe Sułtan zawierającą utwory Jeremiego Przybory. W tym samym roku polski wokalista jazzowy Janusz Szrom powołał do życia jazzową formację Straszni Panowie Trzej, która nagrała album z piosenkami z Kabaretu Starszych Panów w opracowaniu jazzowym.
  • W 2010 Maciej Maleńczuk i Paweł Kukiz nagrali album Starsi Panowie, zawierający 11 utworów z Kabaretu Starszych Panów. Gościnnie na płycie wystąpiły także Kayah, Renata Przemyk i Ewelina Flinta.
  • We wrześniu 2010 nakładem wydawnictwa Agora ukazał się tom korespondencji między Agnieszką Osiecką i Jeremim Przyborą z lat 1964-1966 pt. Agnieszki Osieckiej i Jeremiego Przybory listy na wyczerpanym papierze (​ISBN 978-83-268-0078-8​). Za zgodą Agaty Passent, córki Osieckiej, i Konstantego Przybory, syna Jeremiego, opublikowano korespondencję ludzi związanych głębokim uczuciem.
  • W dniu 8 grudnia 2011 Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety upamiętniające Jeremiego Przyborę i Jerzego Wasowskiego, o nominałach:

10 zł. - wykonaną stemplem lustrzanym w srebrze, 10 zł. - wykonaną stemplem lustrzanym w srebrze (kwadrat), 2 zł. - wykonaną stemplem zwykłym ze stopu Nordic Gold.

  • Na podstawie listów miłosnych Agnieszki Osieckiej i Jeremiego Przybory w Teatrze Polskim w Warszawie wystawiono spektakl Listy na wyczerpanym papierze w reżyserii Leny Frankiewicz Premiera odbyła się 26 września 2013.

Piosenki z tekstami Jeremiego Przybory (wybór)

  • "Antonina" (muzyka Wojciech Gąssowski, wyk. Test)
  • "Deszcz" (muzyka Jerzy Wasowski, wyk. Maria Koterbska)
  • "Ja dla pana czasu nie mam" (muzyka Jerzy Wasowski; z repertuaru Hanny Banaszak)
  • "Jak pan mógł" (muzyka Jerzy Wasowski; z repertuaru Hanny Banaszak)
  • "Nie mówimy, że to miłość" (muzyka Camillo Bargoni, Al Stillman, wyk. Maria Koterbska)
  • "Panienka z temperamentem" (muzyka Jerzy Wasowski; z repertuaru Hanny Banaszak, Magdy Umer, Anny Marii Jopek)
  • "Ja pana z sobą zabiorę" (muzyka Jerzy Wasowski; z repertuaru Kaliny Jędrusik, Magdy Umer)
Nota prawna

Tekst biografii został opracowany w dużym stopniu na podstawie materiałów zgromadzonych w serwisie Wikipedia.pl, na podstawie licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach.

Pełny tekst źródłowy http://pl.wikipedia.org/wiki/Jeremi_Przybora

Reklama